Samen bouwen aan een gezondere regio
Hoe zorgen we ervoor dat kennis uit onderzoek beter landt in de praktijk? En hoe kunnen ervaringen uit gemeenten en wijken juist weer richting geven aan onderzoek? Vanuit de gezamenlijke ambitie om positieve impact te maken in de regio werken Vie Kerkrade en het Maastricht UMC+ samen om kennis aantoonbaar te laten bijdragen aan betere gezondheid en vitaliteit in de regio Zuid-Limburg.
Een concrete stap daarin is de detachering van Britt Merx, beleidsmedewerker welzijn bij de gemeente Kerkrade, bij het Maastricht UMC+ als Kennis- en Expertisecentrum Preventie en Vitaliteit. Gezamenlijk werken zij aan het versterken van de verbinding tussen beleid, praktijk en wetenschap.
“We merken hoeveel kennis er al is”
Vie geeft met een innovatieve aanpak in de wijken een nieuwe impuls aan de regionale gezondheid en vitaliteit in gemeente Kerkrade. Bij Vie wordt gezondheid breed benaderd. Het gaat niet alleen om de afwezigheid van ziekte, maar juist ook over kwaliteit van leven, meedoen in de samenleving en een stabiele, gezonde leefomgeving. Thema’s als armoede, onderwijs, sport en sociale cohesie spelen hierin een belangrijke rol. Britt: “Vanuit gemeenten en professionals leven veel vragen rondom gezondheid en preventie. Tegelijkertijd merken we hoeveel kennis er al beschikbaar is binnen onderzoek. De uitdaging zit vaak in het verbinden van die twee werelden.” Andersom bieden de ervaringen uit wijken en gemeenten ook waardevolle inzichten voor onderzoekers. Ze maken zichtbaar welke vraagstukken er leven in de praktijk en waar behoefte bestaat aan nieuwe kennis. Die wisselwerking sluit naadloos aan bij de rol die het Maastricht UMC+ voor zichzelf ziet als Kennis- en Expertisecentrum op het gebied van preventie en vitaliteit. Lieve Vonken, adviseur preventie en vitaliteit: “Er is ontzettend veel wetenschappelijke kennis binnen het Maastricht UMC+ op het thema preventie. Alleen vinden kennis en praktijk elkaar niet altijd vanzelf. Juist daarom is het waardevol om samen te ontdekken wat nodig is om kennis beter toe te passen.”
Letterlijk dichter bij elkaar
De samenwerking krijgt deels vorm door een parttime detachering van Britt bij het Maastricht UMC+. Voor beide organisaties een manier om de verbinding tussen praktijk en wetenschap concreet te maken. Britt: “Doordat ik zowel de gemeentelijke praktijk ken als de onderzoekswereld vanuit mijn master Gezondheidsbevordering, zag ik al waar kansen lagen. Door deze samenwerking krijg ik de mogelijkheid om onderzoekers en gemeenten dichter bij elkaar te brengen, zodat wetenschappelijke kennis beter kan worden benut in de praktijk.” Volgens Lieve helpt het voor het kennis- expertisecentrum dat Britt de gemeentelijke praktijk goed kent. “Britt brengt ervaringen mee vanuit beleid en uitvoering. Dat zorgt voor andere gesprekken en nieuwe inzichten. Het helpt ons om nog scherper te kijken naar wat gemeenten en professionals daadwerkelijk nodig hebben.”
Van vraag naar kennis
Een van de eerste initiatieven waar de samenwerking aan bijdraagt, is een laagdrempelig vraagloket dat binnen het Maastricht UMC+ ontwikkeld wordt. Britt: “Als gemeente weet je soms niet goed waar je terecht kunt met een inhoudelijke vraag. Terwijl er vaak al relevante kennis, onderzoeken of experts beschikbaar zijn.” “Met een vraagloket willen we die toegang eenvoudiger maken. Dat hoeft niet ingewikkeld te zijn,” vult Lieve aan. “Soms is het vooral belangrijk dat de juiste mensen elkaar sneller weten te vinden. Door kennis toegankelijker te maken, kunnen inzichten ook beter worden benut in beleid en uitvoering.”
Daarnaast worden bijeenkomsten georganiseerd waarin beleidsmakers en onderzoekers elkaar ontmoeten. Niet alleen om kennis te delen, maar vooral ook om elkaars manier van werken beter te begrijpen. Wat is er nodig om een praktijkvraag goed te formuleren voor onderzoekers? En hoe vertaal je onderzoeksresultaten zó dat ze bruikbaar zijn voor beleid en uitvoering? Lieve: “Onderzoekers kijken anders naar vraagstukken dan professionals in de praktijk. Door elkaar vaker te ontmoeten ontstaat meer begrip voor hoe die twee domeinen elkaar kunnen versterken.”
Samen leren en ontwikkelen
De samenwerking is nog volop in ontwikkeling. Britt: “We zijn samen aan het ontdekken wat werkt. Dat vraagt om uitproberen, bijstellen en opnieuw kijken. Maar juist doordat we nauw samenwerken ontstaan nieuwe ideeën en verbindingen.” Ook Lieve ziet daarin veel waarde voor de toekomst. “We zetten er vanuit het Maastricht UMC+ sterk op in om wetenschap en praktijk sterker met elkaar te verbinden. Bijvoorbeeld door deze samenwerking met Vie. Zo bouwen we stap voor stap aan een sterk verbonden preventielandschap. Ik zie dit initiatief als één radertje dat bijdraagt aan een toekomstig lerend ecosysteem waarin onderzoek en praktijk structureel met elkaar verbonden zijn in heel Zuid-Limburg.”
Sterkere regio
Voor zowel Vie als het Maastricht UMC+ is deze samenwerking een investering in een sterkere regio. Door praktijk, beleid en wetenschap met elkaar te verbinden, ontstaat een netwerk waarin kennis sneller wordt gedeeld, nieuwe inzichten ontstaan en inwoners uiteindelijk profiteren van beter onderbouwde keuzes op het gebied van gezondheid en vitaliteit.