Geweld tegen vrouwen: wat zorgprofessionals dagelijks zien en wat er moet veranderen
Geweld tegen vrouwen laat diepe sporen na, niet alleen bij de slachtoffers zelf, maar in alle lagen van de samenleving. Voor professionals in de zorg is het een realiteit die ze vaker tegenkomen dan ze zouden willen. Twee psychiatrisch verpleegkundigen, die anoniem willen blijven vanwege hun beroep, vertellen wat zij in hun werk zien. Ze ontmoeten niet alleen vrouwen die te maken krijgen met partnergeweld, maar ook de mannen die dat geweld veroorzaken.
“Stalking, intieme terreur en huiselijk geweld kunnen een vrouw letterlijk ziek maken. Wanneer een vrouw in het ziekenhuis belandt met verdacht letsel, is het aan de zorgmedewerker om uit te vinden hoe dit komt. Als psychiatrisch verpleegkundigen zijn wij voorbijgangers in iemands leven. Maar het is onze taak om onze oren en ogen open te houden, ons onderbuikgevoel niet te negeren en goed door te vragen.
Veel vrouwen schamen zich enorm voor hun situatie en doen er alles aan om de oorzaak van hun leed of letsel te verbergen. Wij proberen daar doorheen te prikken en te achterhalen wat er onder bepaalde traumatische klachten zit. Bij elke cliënt beginnen we breed te onderzoeken. We luisteren tussen de regels door, herkennen signalen en komen zo tot een conclusie. Als je twijfelt, weet je al dat je advies van een collega moet gaan vragen.
Wij zien niet alleen slachtoffers van geweld tegen vrouwen. Ook de plegers komen bij ons voorbij. Wanneer een man aangeeft zijn vrouw te willen vermoorden, kun je als daar als hulpverlener niet altijd actie op ondernemen vanwege je beroepsgeheim en de privacy van de cliënt. Dan sta je als hulpverlener met de rug tegen de muur.
De zaken waar ook kinderen bij betrokken zijn, komen nog harder binnen. In een gezin waar de moeder vermoord wordt, ontbreekt elke vorm van veiligheid voor de kinderen. Zij groeien op zonder hechting. En ook het leven van de ouders, collega’s, vrienden van die moeder wordt nooit meer zoals het was. Naar onze mening moet de aandacht veel meer uitgaan naar de plegers en de opvoeding van jongeren. Leer ze hoe je omgaat gekwetst of afgewezen worden. Laat zien wat een gezond beeld van mannen en vrouwen is, en dat een vrouw nooit iemands bezit is.”
De ervaringen van deze psychiatrisch verpleegkundigen laten zien dat femicide en ander geweld tegen vrouwen veel vaker voorkomen dan we denken. De buitententoonstelling FEMICIDE maakt dit probleem zichtbaar. Ze laat zien dat dit geweld geen toeval is, maar een groot maatschappelijk probleem waar we samen iets aan moeten doen.